In België is het hoger onderwijs voornamelijk openbaar en wordt het zwaar gesubsidieerd. Studenten betalen hier gemiddeld €1.000 per jaar aan inschrijvingsgeld en studieboeken. Dit in tegenstelling tot landen als de Verenigde Staten, waar het inschrijvingsgeld gemakkelijk kan oplopen tot 70.000 dollar per jaar.
Het Belgische systeem is een product van de welvaartsstaat: dankzij hoge belastingen, die gemiddeld 50% van ons inkomen uitmaken, financiert de overheid essentiële diensten zoals onderwijs en gezondheidszorg.
Universiteiten zoals de Vrije Universiteit Brussel (VUB) zetten zich sterk in voor democratisering door middel van studiebeurzen. Sinds de jaren 1960 is het aantal studenten in het hoger onderwijs sterk gestegen. Vandaag volgt meer dan 50% van de jongeren hoger onderwijs.
Toch blijven ongelijkheden bestaan. Studenten uit kwetsbare gezinnen hebben het moeilijk, ook al bieden openbare instellingen hen ondersteuning. In de Verenigde Staten daarentegen heeft de privatisering van het onderwijs geleid tot een explosie van de schulden: de gemiddelde studieschuld bedraagt 37.000 dollar.
Mijn ervaring aan de VUB is erg positief: ik betaal relatief weinig inschrijvingsgeld, waardoor ik me zonder financiële zorgen op mijn studie kan concentreren. Dit is een kans die in veel landen ondenkbaar is. Bovendien is de VUB erg ruimdenkend, met veel ruimte voor kritisch denken en persoonlijke ontwikkeling.
Kortom, het Belgische model toont aan dat kwaliteitsvolle en toegankelijke studies mogelijk zijn, met overheidsfinanciering.